Rotasyonda Ülke Havuzu: Filtre Daraldıkça Ne Değişir?

Rotasyonda ülke havuzu, gateway’in her yeni istekte ya da oturumda seçim yaptığı adres kümesinin ülke filtresiyle daraltılmış hâlidir. Filtre yokken gateway bütün havuzdan çeker; ülke eki eklendiğinde yalnız o ülkedeki adresler aday olur. Bu tek satırlık tercih, aynı GB paketinde üç şeyi birden değiştirir: bir adresin ne sıklıkla tekrar çıkacağını, hedefin trafiği nasıl yorumlayacağını ve paketin ne kadar hızlı eriyeceğini.

Ülke parametresinin gateway’e nasıl yazıldığı gateway rehberinde, SERP lokalizasyon parametresiyle çıkış adresi uyumu ise sıra takibi rehberinde ayrı anlatılır; burada o kısımlar tekrar edilmez. Konu, filtrenin rotasyon davranışına, kotaya ve ürün seçimine etkisidir.

Havuz ne kadar küçükse aynı adresin iki istekte art arda çıkma olasılığı o kadar yüksektir. Bütün ülkeler açıkken binlerce adres arasından seçim yapan gateway, tek bir ülkeye kilitlendiğinde o ülkenin o anki çevrimiçi adresleriyle sınırlı kalır. Küçük pazarlarda bu küme gün içinde saat saat değişir; akşam saatlerinde ev bağlantıları artar, sabah azalır. Rotasyonun “her istekte yeni IP” vaadi havuzun büyüklüğüne bağlıdır; havuz küçüldükçe vaat “çoğu istekte yeni IP” hâline gelir.

Tekrarın kendisi her zaman sorun değildir. Ürün sayfası toplayan bir iş için aynı adresin on dakika sonra yeniden çıkması fark edilmez bile. Sorun, tekrar eden adresin hedefte önceki istekten kalan bir izle buluşmasıdır: çerez, hız sınırı sayacı ya da kısa süreli bir engel. Bu yüzden dar ülke filtresiyle çalışan projelerde istekler arası bekleme, geniş havuzda gerekenden biraz daha uzun tutulur ve aynı hedefe giden istekler zamana yayılır.

Dar havuzun ikinci etkisi oturumlarda görülür. Sticky oturum belirli bir adresi belirli bir süre tutar; havuz küçükken o adres oturum süresi dolmadan çevrimdışı olabilir ve gateway oturumu başka bir adrese taşır. Uygulama bu taşınmayı bağlantı hatası diye göremez; gördüğü şey çıkış adresinin beklenmedik değişimidir. Oturum süresini kısa tutmak ve her oturumun başında çıkış adresini kaydetmek bu durumu ölçülebilir kılar.

Tek ülke kurgusu en yaygın olanıdır: hedef tek bir pazara hizmet ediyor ve o pazarın adreslerinden görünmek gerekiyor. Burada filtre o ülkeye sabitlenir, rotasyon istek başına ya da kısa oturumla çalışır ve havuzun küçüklüğü bekleme süresiyle dengelenir. Türkiye, Almanya ya da Birleşik Krallık gibi katalogda büyük rotating kapsama olarak listelenen ülkelerde bu kurgu rahat çalışır.

Bölge kurgusu, hedefin kıtaya ya da dil bölgesine göre davrandığı durumlar içindir. Bir Avrupa e-ticaret sitesi Almanya, Avusturya ve Hollanda ziyaretçisine aynı sayfayı gösteriyorsa üç ülkeyi tek filtre altında toplamak havuzu üçe katlar ve tekrar olasılığını düşürür. Gateway birden fazla ülke ekini aynı anda kabul etmiyorsa aynı işi istemci tarafında yaparsınız: üç ayrı kullanıcı adı ekiyle üç uç nokta tanımlanır ve istekler bunlar arasında sırayla dağıtılır.

Çok pazar kurgusunda her pazar için ayrı ülke filtresi gerekir; pazarlar tek havuzda karıştırılmaz. Beş ülkede fiyat izleyen bir proje beş uç nokta tanımlar, her uç noktanın kotasını ve hata oranını ayrı ölçer. Tek uç noktadan bütün dünyayı taramak havuzu büyütür ama hangi sayfanın hangi ülkeden görüldüğünü kayıttan düşürür; sonradan ayıklamak mümkün değildir.

Ülke filtresi tek başına GB tüketmez; tüketimi değiştiren, filtrenin yol açtığı tekrar istekleridir. Dar havuzda hız sınırına takılan ya da engel sayfasıyla dönen her istek yeniden denenir ve her deneme kotadan düşer. Yüzde beş hata oranıyla çalışan bir iş, yeniden denemelerle birlikte planladığından yaklaşık yüzde beş fazla GB harcar; hata oranı yükseldikçe fazlalık da büyür. Bu yüzden ülke filtreli projelerde kota planı hata payıyla yapılır ve hata oranı günlük izlenir.

Küçük bir örnek: bir sayfa ortalama 400 KB olsun ve günde 5.000 sayfa toplansın. Hatasız çalışmada günlük tüketim 2 GB’tır. Dar havuzda hata oranı yüzde onsa yeniden denemeler günlük yaklaşık 0,2 GB ekler; aylık fark 6 GB’a yaklaşır. Aynı işi bölge kurgusuyla ve daha geniş havuzla yürütmek hata oranını düşürdüğü için aylık kotayı doğrudan korur. Bu rakamlar varsayımdır; kendi projenizde sayfa ağırlığını ve hata oranını ilk haftada ölçüp yerine koyun.

Port bazlı ürünlerde hesap farklıdır. Rotating IPv6 ürünlerinde fatura aylık port sayısına bağlıdır; ülke filtresi burada portun bağlı olduğu lokasyonu belirler, kotaya etkisi yoktur. IPv6 residential kataloğunda Hollanda, ABD, Birleşik Krallık, Almanya, Kanada, Türkiye, Fransa, Polonya ve Avusturya listelenir; filtre bu listenin dışına çıkamaz.

Birinci adım, filtre olmadan on istek gönderip dönen adreslerin ülkelerini bir konum veritabanında kontrol etmektir. Bu taban çizgisi havuzun varsayılan dağılımını gösterir. İkinci adım, hedef ülke ekiyle aynı on isteği göndermektir; on adresin tamamı hedef ülkede görünmeli. Bir ikisi başka ülkede çıkıyorsa iki olasılık vardır: ekin sözdizimi yanlıştır ya da konum veritabanı o adresi başka ülkeye yazmıştır.

Üçüncü adım iki veritabanıyla çapraz kontroldür. Konum veritabanları residential adreslerde zaman zaman birbirinden farklı sonuç verir; adres doğru ülkede olup veritabanı yanlış yazıyor olabilir. İki kaynaktan biri hedef ülkeyi gösteriyorsa ek büyük olasılıkla doğru çalışıyordur. Dördüncü adım, hedef sitenin kendisine sorulmasıdır: hedefin para birimi, dil ya da teslimat ülkesi seçimi çıkış adresine göre değişiyorsa en güvenilir doğrulama budur.

Beşinci adım tekrar sayımıdır. Hedef ülke ekiyle yüz istek gönderin ve kaç farklı adres döndüğünü sayın. Yüz istekte seksen ve üzeri farklı adres rahat bir havuzu, elli ve altı dar bir havuzu gösterir. Bu sayı, istekler arası bekleme süresini ve oturum uzunluğunu ayarlamak için ilk veridir; aynı sayımı haftada bir tekrarlamak havuzdaki değişimi de gösterir.

RotatingProxy kataloğunda ülke filtresiyle en geniş alan IPv4 residential rotating proxy’dedir: 180’den fazla ülke kapsamı, sticky ve rotating oturum seçenekleri, GB bazlı ve süre sınırı olmayan paketler. Tek ülke ve çok pazar kurguları bu ürünle kurulur; küçük pazarlarda havuz daralsa da ülke listesi kısıtlayıcı değildir. Paketler 2 GB’tan 1000 GB’a kadar uzanır; çok pazar kurgusunda her pazarın uç noktası aynı paketi paylaşır, ayrı paket gerekmez.

IPv6 residential rotating proxy dokuz ülkeyle sınırlıdır ve port bazlı aylık faturalanır. Hedef IPv6 kabul ediyorsa ve iş o dokuz ülkeden birindeyse GB kaygısı olmadan çalışır; hedefin IPv6 kabulü doğrulanmadan bu ürüne geçilmez. Almanya, Hollanda, Fransa, Polonya ve Avusturya listede bulunduğundan bölge kurgusunda bu beş ülke tek bir Avrupa havuzu gibi kullanılabilir.

Datacenter rotating ürünler de benzer ülke listesine sahiptir, ancak ülke filtresi burada havuzun kimliğini değiştirmez: hedef, adresin veri merkezinden geldiğini ülke ne olursa olsun görür. Ülke kurgusu yalnız gecikme ve bölgesel içerik için anlam taşır. Hangi IP türünün hangi işe uyduğu ayrı bir karardır ve bu rehberin dışındadır.

Ülke filtresi açıkken rotasyon yavaşlar mı? Gateway’in seçim yaptığı küme küçülür ama seçim süresi değişmez; algılanan yavaşlama çoğunlukla dar havuzdaki tekrar isteklerinden ve hedefin yanıt süresinden gelir.

Şehir filtresi ülke filtresi gibi çalışır mı? Şehir çözünürlüğü ülke çözünürlüğü kadar kesin değildir; havuz çok daha küçüktür ve konum veritabanları şehir düzeyinde daha sık yanılır. Şehir gerektiren işlerde ülke filtresi kullanılıp şehir hedefin kendi parametresiyle söylenir.

Filtre olmadan çalışmak ne zaman doğrudur? Hedef bölgeye göre içerik değiştirmiyorsa ve iş yalnız hacim istiyorsa filtre kapalı kalır; en geniş havuz en düşük tekrar oranını verir.

Aynı pakette birden fazla ülke eki kullanabilir miyim? Evet, ek istek bazında gider; aynı GB paketi üzerinden farklı ülke ekleriyle farklı uç noktalar tanımlanır ve her birinin tüketimi aynı kotadan düşer.